Boeren- en natuurorganisaties roepen gezamenlijk op tot sterk GLB voor landbouw, natuur en landschap
Voldoende en structurele middelen om maatschappelijke prestaties van boeren te belonen
Boeren en tuinders beheren meer dan de helft van het Nederlandse landschap. Naast voedselproductie leveren zij daarmee maatschappelijke diensten, zoals het versterken van biodiversiteit, het beheren van landschapselementen, het creëren van kruidenrijke graslanden en akkerranden en het bieden van leefgebied aan weide- en akkervogels. Deze prestaties brengen kosten met zich mee en kunnen ten koste gaan van de opbrengst van de landbouwgrond, terwijl de maatschappelijke baten niet of slechts beperkt via de markt worden vergoed.
Ter compensatie voor deze maatschappelijke diensten krijgen boeren en tuinders betaald vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbudget (GLB), de Europese landbouwsubsidies. De huidige vergoedingen zijn echter in belangrijke mate gericht op compensatie van gemaakte kosten en gederfde inkomsten. Daarmee ontstaat nog onvoldoende ruimte om agrarisch natuur- en landschapsbeheer als volwaardig onderdeel van het bedrijfsmodel te ontwikkelen.
Nederland behoort tot de landen die zich in Europa hard maken voor een kleinere Europese begroting. Dat klinkt aantrekkelijk vanuit het perspectief van de nationale gelden, maar het roept de vraag op wie uiteindelijk betaalt voor de maatschappelijke diensten die agrariërs leveren. Boeren- en natuurorganisaties roepen daarom gezamenlijk op het GLB budget op peil te houden.
Een toekomstbestendige systematiek vraagt om een verschuiving van uitsluitend kostencompensatie naar een passende vergoeding voor aantoonbaar geleverde maatschappelijke prestaties. Boeren die bijdragen aan biodiversiteit, waterbeheer, landschapskwaliteit en natuur moeten daarvoor een vergoeding kunnen ontvangen die aansluit bij de maatschappelijke waarde van deze diensten. Dit kan bijdragen aan een volwaardig verdienmodel waarin voedselproductie en agrarisch natuur- en landschapsbeheer elkaar versterken.
Daarbij is structurele financiering essentieel. Agrarisch landschapsbeheer is geen tijdelijke projectopgave, maar een blijvende maatschappelijke functie. Structurele publieke financiering biedt boeren de zekerheid om hun bedrijfsvoering hierop in te richten en langjarige investeringen in natuur en landschap te doen.
Agrarisch natuur- en landschapsbeheer is immers een publieke dienst: als de samenleving deze prestaties van boeren en tuinders vraagt en ervan profiteert, hoort daar ook een passende, structurele vergoeding tegenover te staan.
