Biohuis vraagt Tweede Kamer om stikstofbeleid dat biologische extensieve melkveehouderij beloont
Een emissienorm per hectare in plaats van per fosfaatrecht. Dat is de oproep van Biohuis aan de Tweede Kamer in aanloop naar het debat over het Stikstoffonds op maandag 16 november. De voorgestelde bedrijfsspecifieke emissienorm voor ammoniak dreigt biologische en extensieve melkveehouders namelijk te benadelen, terwijl zij juist al een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van de stikstofuitstoot.
Biologische en extensieve bedrijven dreigen te worden benadeeld
In de voorgestelde systematiek wordt de bedrijfsspecifieke ammoniakemissie onder meer uitgedrukt per fosfaatrecht. Dit pakt ongunstig uit voor biologische en extensieve bedrijven die bewust fosfaatrechten hebben verkocht om grond aan te kopen en hun bedrijfsvoering grondgebondener te maken. Ondanks hun investeringen in extensivering en een lagere milieubelasting dreigen zij hierdoor slechter beoordeeld te worden dan intensievere bedrijven.
Onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) laat zien dat omschakeling naar biologische melkveehouderij de stikstofverliezen met circa 40 tot 50 procent kan verminderen. Ook de cijfers van het Bedrijveninformatienet (BIN) over 2025 laten een duidelijk verschil zien: de gemiddelde ammoniakemissie bedraagt 57 kilogram NH₃ per hectare bij gangbare melkveebedrijven tegenover 35 kilogram bij biologische bedrijven.
Een visualisatie van Biohuis maakt de verschillen in bedrijfsvoering inzichtelijk, onder meer op het gebied van veedichtheid, weidegang en emissies. De lengte van de verschillende balken geeft het verschil aan tussen de twee bedrijven. Zo laat de visualisatie zien dat omschakeling naar biologisch de stikstofuitstoot van een gemiddeld bedrijf kan halveren.

Deze milieuwinst blijft onvoldoende zichtbaar in een norm per fosfaatrecht. Een berekening per hectare sluit beter aan bij de daadwerkelijke milieubelasting en houdt rekening met grondgebondenheid en veedichtheid.
Onderstaande visualisatie laat de verschillen per rekenmethode in één overzicht zien:

Kabinet erkent bijzondere positie biologische bedrijven
In de Kamerbrief Ondersteuning aan de agrarische sector voor haalbare doelstellingen van 3 november 2026 erkent minister Van Essen dat biologische en extensieve bedrijven vaak voorlopers zijn en dat hun bijdrage aan natuur en waterkwaliteit behouden moet blijven. Dit is het resultaat van vele gesprekken die Biohuis op het ministerie en met de minister heeft gevoerd over de meerwaarde van biologische landbouw.
Het kabinet wil voorkomen dat de bedrijfsspecifieke emissienormen deze bedrijven tegenwerken. Daarom onderzoekt Wageningen Livestock Research het handelingsperspectief van biologische en extensieve melkveebedrijven. Daarbij wordt onder meer gekeken naar aanpassingen in de rekensystematiek, bijvoorbeeld door de hoge mate van weidegang mee te nemen. Biohuis is betrokken bij dit onderzoek om ervoor te zorgen dat de voorstellen passend zijn binnen de biologische bedrijfsvoering. De minister streeft ernaar de Tweede Kamer hierover in het eerste kwartaal van 2027 te informeren.
Biohuis ziet deze erkenning als een belangrijke stap, maar benadrukt dat deze ook moet worden vertaald naar een passende norm. Een ruimere emissienorm per fosfaatrecht is volgens Biohuis geen structurele oplossing en geeft het verkeerde beeld. Daarmee blijft het onderliggende probleem bestaan en dreigt extensivering juist te worden ontmoedigd. Daarom richt Biohuis de pijlen nu op de Tweede Kamer voor een koerswijziging.
Kies voor een emissienorm per hectare
Biohuis pleit daarom voor een emissienorm per hectare als uitgangspunt voor de stikstofdoelsturing in de melkveehouderij. Deze norm beloont grondgebondenheid en een lagere veebezetting en maakt de milieuwinst van biologische en extensieve bedrijfsvoering beter zichtbaar. Dit past ook beter bij de gehele stikstofaanpak, die inzet op extensivering.
Als een hectarenorm niet voor de gehele melkveehouderij wordt ingevoerd, vraagt Biohuis om deze in ieder geval toe te passen op biologische en extensieve bedrijven. De afbakening is goed mogelijk: biologische bedrijven zijn herkenbaar aan hun Skal-certificering en extensieve bedrijven kunnen worden gedefinieerd als bedrijven met minder dan 1,5 grootvee-eenheid (GVE) per hectare.
In het najaar van 2027 wordt de wetgeving voor doelsturing vastgelegd. Tot die tijd is er ruimte om de systematiek aan te passen. Biohuis waarschuwt dat de huidige voorstellen herinneringen oproepen aan de invoering van het fosfaatrechtenstelsel in 2015, toen beleidskeuzes voor een deel van de sector onverwacht en onrechtvaardig uitpakten.
Daarom roept Biohuis de Tweede Kamer op om tijdens het debat over het Stikstoffonds op maandag 16 november bij te sturen: maak een emissienorm per hectare het uitgangspunt voor stikstofdoelsturing. Als dat niet voor de hele melkveehouderij gebeurt, zorg dan in ieder geval voor een passende hectarenorm voor biologische en extensieve bedrijven. Boeren die al stappen hebben gezet richting een lagere milieubelasting moeten daarvoor worden beloond.