Formerum 43

Taskforce Stikstof update Biohuis

Volgende week vrijdag zal minister Van Essen zijn langverwachte stikstofplannen publiceren. In aanloop naar deze publicatie deelt Biohuis over de aanloop, de inzet vanuit de biologische sector en de vervolgstappen.

Overleg
Sinds het aantreden van het nieuwe kabinet is er achter de schermen intensief overlegd over de plannen die volgende week naar buiten komen. Dit voorjaar vonden meerdere keren per week gesprekken plaats met ambtenaren, minister, politici en stakeholders. Daarbij spraken bestuurders en medewerkers van Biohuis onder meer over de stikstofaanpak, regelgeving in overgangsgebieden, verbetering van de waterkwaliteit en doelsturing in de melkveehouderij.

Voor de biologische sector werd daarnaast specifiek gesproken over een versnellingspakket voor biologisch. Gericht op het stimuleren van zowel het aanbod als de vraag naar biologische producten. De uitkomsten van deze gesprekken zullen landen in de Kamerbrief die het kabinet volgende week presenteert.

Inzet Biohuis
In de voorbereidende gesprekken heeft Biohuis steeds gepleit voor een integrale aanpak. Daarbij staat niet alleen stikstofreductie centraal, maar wordt ook gekeken naar andere maatschappelijke opgaven, zoals waterkwaliteit, klimaat, biodiversiteit en een toekomstbestendig verdienmodel voor boeren. Een integrale benadering voorkomt dat na het oplossen van de stikstofproblematiek direct een volgende opgave afzonderlijk moet worden aangepakt.

Deze aanpak sluit aan bij de biologische landbouw, dat als landbouwsysteem een positieve bijdrage levert aan meerdere maatschappelijke doelen. Daarom geeft Biohuis de voorkeur aan extensivering van de landbouw boven verdere intensivering. De data die in rekenmodellen wordt gebruikt, moet beter aansluiten op de biologische praktijk. Zo wordt vaak gerekend met een maximum van 720 uur weidegang, waardoor geen recht wordt gedaan aan het hogere aantal weide-uren dat in de biologische sector gebruikelijk is. Ook wordt niet altijd rekening gehouden met de afwijkende samenstelling van biologische mest, waarin relatief meer organisch gebonden stikstof voorkomt. Daarom is aanvullend onderzoek en verdere validatie nodig, zodat beleid en maatregelen worden gebaseerd op de feitelijke situatie en de daadwerkelijke bijdrage van biologische bedrijfsvoering.

Daarnaast vindt Biohuis dat boeren niet geconfronteerd mogen worden met een dubbele reductieopgave. Wanneer een ondernemer afgelopen jaren door omschakeling

naar biologische landbouw al emissiereducties heeft gerealiseerd, moet die bijdrage worden erkend en gewaardeerd. Omschakeling naar biologisch moet bovendien altijd een vrijwillige ondernemerskeuze blijven. De minister heeft dit recent nog bevestigd tijdens het debat over het natuurbeleid.

Vanuit het regeerakkoord zal er een eenvoudige grondgebondenheidsnorm komen. Biohuis benadrukt dat de biologische landbouw in Nederland sectoraal grondgebonden is. De sector functioneert als één samenhangend systeem, waarin Nederland niet kunstmatig in geografische compartimenten of deelgebieden zou moeten worden opgedeeld. Een afstandscriterium tussen bedrijf en grond past daar niet in. Daarnaast pleit Biohuis ervoor om ook de grond van biologische akkerbouwers volwaardig mee te laten tellen in de beoordeling van grondgebondenheid, zodat aan de samenhang binnen biologische bedrijfsvoering recht wordt gedaan.

Tot slot vraagt Biohuis om een versnellingspakket voor de afzet van biologische producten, zodat de marktvraag kan meegroeien met de ambitie om het aandeel biologische landbouw in Nederland verder te vergroten. Zoals eerder gepleit vergt dit een investering van minimaal 1 miljard euro verdeeld over de komende tien jaar. 

Proces
De Kamerbrief met de plannen van het kabinet voor stikstof, landbouw en natuur wordt op 26 juni naar de Tweede Kamer gestuurd. In de laatste week voor het zomerreces, naar verwachting op woensdag 1 juli, debatteert de Kamer over het stikstofpakket. In aanloop naar dit debat gaat Biohuis in gesprek met Kamerleden om de kansen, zorgen en aandachtspunten voor de biologische landbouwsector onder de aandacht te brengen. Vervolgens werkt het ministerie de plannen dit najaar verder uit. Met de nieuwe landbouwbegroting zal ook duidelijk moeten worden hoe de benodigde financiering wordt geregeld.